کاربران منتظر سایت کند نمی‌مانند. هر ثانیه تأخیر در بارگذاری، احتمال ترک صفحه را بیشتر می‌کند و گوگل هم با معیارهای Core Web Vitals سرعت و تجربهٔ کاربری را در رتبه‌بندی در نظر می‌گیرد. خبر خوب این است که بیشتر سایت‌های وردپرسی کند، با چند اصلاح مشخص سریع می‌شوند.
در این راهنما ابتدا یاد می‌گیریم سرعت سایت را درست اندازه بگیریم و بعد ۱۲ روش عملی برای افزایش سرعت سایت وردپرس را به ترتیب اثرگذاری مرور می‌کنیم.
سرعت سایت را چطور اندازه بگیریم؟
قبل از هر تغییری، وضعیت فعلی را ثبت کنید تا بعداً بتوانید اثر هر اصلاح را ببینید.
- PageSpeed Insights گوگل: هم دادهٔ آزمایشگاهی می‌دهد و هم (اگر سایت بازدید کافی داشته باشد) دادهٔ واقعی کاربران.
- گزارش Core Web Vitals در Search Console: صفحاتی را که از نظر گوگل مشکل سرعت دارند گروه‌بندی می‌کند.
- ابزار توسعه‌دهندهٔ مرورگر (تب Network): نشان می‌دهد کدام فایل‌ها بیشترین حجم و زمان را می‌گیرند.
سه معیار اصلی Core Web Vitals
| معیار | چه چیزی را می‌سنجد | مقدار خوب |
|---|---|---|
| LCP | زمان نمایش بزرگ‌ترین بخش محتوای صفحه | کمتر از ۲٫۵ ثانیه |
| INP | سرعت واکنش صفحه به کلیک و لمس | کمتر از ۲۰۰ میلی‌ثانیه |
| CLS | میزان جابه‌جایی ناگهانی اجزای صفحه | کمتر از ۰٫۱ |
یک معیار مهم دیگر هم TTFB (زمان رسیدن اولین بایت) است: مدت زمانی که سرور طول می‌کشد تا پاسخ را شروع کند. TTFB بالا معمولاً نشانهٔ مشکل در هاست، دیتابیس یا نبود کش است.
۱۲ روش افزایش سرعت سایت وردپرس
۱. از هاست با منابع اختصاصی استفاده کنید
هیچ افزونه‌ای جای زیرساخت ضعیف را پر نمی‌کند. اگر سایت روی هاست اشتراکی شلوغ باشد، سرعتش به رفتار سایت‌های همسایه بستگی دارد: یک سایت پربازدید یا یک افزونهٔ معیوب در سایت دیگری، سایت شما را هم کند می‌کند.
در ویسا هر سایت پردازنده، حافظه و دیتابیس اختصاصی خودش را دارد، پس شلوغی سایت‌های دیگر سهم شما را نمی‌خورد. برای معیارهای انتخاب هاست، راهنمای هاست وردپرس را ببینید.
۲. کش صفحه را فعال کنید
بدون کش، وردپرس برای هر بازدید کد PHP اجرا می‌کند و چندین بار از دیتابیس می‌خواند. کش صفحه نسخهٔ آماده‌ای از صفحه را نگه می‌دارد و به بازدیدهای بعدی تحویل می‌دهد. اگر هاست شما کش سمت سرور ندارد، یک افزونهٔ کش معتبر نصب کنید و فقط یکی را فعال نگه دارید؛ چند افزونهٔ کش هم‌زمان با هم تداخل دارند.
۳. از کش شیء (Redis) استفاده کنید
کش شیء نتیجهٔ کوئری‌های تکراری دیتابیس را در حافظه نگه می‌دارد. این کش به‌خصوص برای صفحاتی که کش صفحه نمی‌شوند، مثل پیشخوان وردپرس، سبد خرید و حساب کاربری ووکامرس، اثر چشمگیری دارد. پلن‌های حرفه‌ای و تجاری ویسا کش Redis دارند.
۴. تصاویر را بهینه کنید
تصاویر معمولاً سنگین‌ترین بخش صفحه‌اند:
- تصاویر را پیش از آپلود در ابعاد واقعی نمایش ذخیره کنید؛ عکس ۴۰۰۰ پیکسلی برای کادر ۸۰۰ پیکسلی لازم نیست.
- از فرمت‌های مدرن مثل WebP یا AVIF استفاده کنید که با کیفیت مشابه، حجم بسیار کمتری دارند.
- برای تصاویر پایین صفحه بارگذاری تنبل (Lazy Load) فعال باشد. وردپرس این کار را به‌صورت پیش‌فرض انجام می‌دهد.
- تصویر اصلی بالای صفحه را تنبل بارگذاری نکنید، چون معیار LCP را بدتر می‌کند.
۵. افزونه‌های اضافه را حذف کنید
تعداد افزونه‌ها به‌تنهایی مشکل نیست؛ مشکل افزونه‌های سنگین و غیرضروری است. افزونه‌هایی که در همهٔ صفحات اسکریپت و استایل بارگذاری می‌کنند یا کوئری‌های سنگین می‌زنند، اصلی‌ترین عامل کندی‌اند. افزونه‌های غیرفعال و بلااستفاده را هم کاملاً حذف کنید.
۶. قالب سبک انتخاب کنید
قالب‌های «همه‌کاره» با ده‌ها اسلایدر، انیمیشن و صفحه‌ساز سنگین، حتی روی بهترین هاست هم کند هستند. قالبی انتخاب کنید که با ویرایشگر بلوکی وردپرس سازگار است و فقط کد مورد نیاز هر صفحه را بارگذاری می‌کند.
۷. نسخهٔ PHP را به‌روز نگه دارید
هر نسخهٔ جدید PHP معمولاً سریع‌تر از نسخه‌های قبلی است و وصله‌های امنیتی هم دارد. در ویسا محیط اجرای وردپرس توسط خود ویسا نگهداری می‌شود.
۸. دیتابیس را تمیز نگه دارید
با گذشت زمان، دیتابیس وردپرس پر از رونوشت‌های قدیمی نوشته‌ها، دیدگاه‌های هرزنامه و داده‌های موقت منقضی‌شده می‌شود. تعداد رونوشت‌ها را محدود کنید و دیدگاه‌های هرزنامه را مرتب پاک کنید.
۹. فونت‌ها را محلی و بهینه بارگذاری کنید
فونت‌هایی که از سرویس‌های خارجی بارگذاری می‌شوند، یک درخواست شبکهٔ اضافه می‌سازند و اگر آن سرویس کند یا در دسترس نباشد، نمایش متن را به تأخیر می‌اندازند. فونت فارسی را روی سایت خودتان میزبانی کنید، از فرمت WOFF2 استفاده کنید و فقط وزن‌هایی را بارگذاری کنید که واقعاً به کار می‌برید.
۱۰. اسکریپت‌های خارجی را محدود کنید
ابزارهای چت آنلاین، پیکسل‌های تبلیغاتی، ویجت شبکه‌های اجتماعی و نقشه‌های تعبیه‌شده هرکدام چند فایل از سرورهای دیگر می‌خوانند. فقط موارد ضروری را نگه دارید و بقیه را حذف کنید یا با تأخیر بارگذاری کنید.
۱۱. از جابه‌جایی صفحه جلوگیری کنید
برای تصاویر و ویدئوها عرض و ارتفاع مشخص کنید و برای بنرها و تبلیغات فضای ثابت در نظر بگیرید تا با بارگذاری‌شان محتوا جابه‌جا نشود. این کار معیار CLS را بهتر می‌کند.
۱۲. سرعت را مرتب پایش کنید
سرعت سایت یک‌بار برای همیشه درست نمی‌شود؛ هر افزونه یا قالب جدید ممکن است آن را تغییر دهد. بعد از هر تغییر مهم، دوباره سرعت را بسنجید. در داشبورد ویسا، نمودارهای مصرف منابع و زمان پاسخ سایت را می‌بینید (مانیتورینگ و هشدارها) و اگر سایت رشد کرد، منابع را بدون قطعی افزایش می‌دهید (منابع و مقیاس‌پذیری).
چک‌لیست سریع افزایش سرعت
- سرعت فعلی را با PageSpeed Insights ثبت کردم.
- سایت روی هاست با منابع اختصاصی است.
- فقط یک افزونهٔ کش فعال است (یا هاست کش سمت سرور دارد).
- تصاویر در ابعاد درست و با فرمت WebP هستند.
- افزونه‌های بلااستفاده حذف شده‌اند.
- فونت‌ها محلی و با فرمت WOFF2 بارگذاری می‌شوند.
- اسکریپت‌های خارجی غیرضروری حذف شده‌اند.
سؤالات متداول افزایش سرعت سایت وردپرس
چرا سایت وردپرسی من کند است؟
رایج‌ترین دلایل به ترتیب عبارت‌اند از: هاست ضعیف یا اشتراکی شلوغ، نبود کش، تصاویر سنگین، افزونه‌ها و قالب‌های سنگین و اسکریپت‌های خارجی. با سنجش TTFB می‌توانید بفهمید مشکل از سمت سرور است یا از سمت محتوای صفحه.
آیا سرعت سایت روی سئو اثر دارد؟
بله. گوگل تجربهٔ صفحه، از جمله Core Web Vitals، را در رتبه‌بندی لحاظ می‌کند. مهم‌تر از آن، سایت سریع نرخ ترک صفحهٔ کمتر و نرخ تبدیل بیشتری دارد.
برای فروشگاه ووکامرس چه نکتهٔ خاصی وجود دارد؟
صفحات سبد خرید و تسویه‌حساب کش نمی‌شوند، پس منابع اختصاصی و کش شیء برای فروشگاه اهمیت بیشتری دارد. جزئیات بیشتر را در راهنمای ساخت فروشگاه اینترنتی با ووکامرس بخوانید.
تیم محصول و مهندسی ویسا