دامنهٔ ir را از ایرنیک (nic.ir) یا یکی از نمایندگی‌های ثبتش می‌خرید. نام باید بین ۳ تا ۶۳ حرف باشد و فقط حرف انگلیسی، رقم و خط تیره داشته باشد. ثبت یک‌ساله یا پنج‌ساله است و بزرگ‌ترین خطر، فراموش‌کردن تمدید است: بعد از انقضا فقط ۳۰ روز فرصت دارید دامنه را با پرداخت صورت‌حساب دوباره فعال کنید. این راهنما قوانین و هزینه‌ها را از ضمیمه‌های رسمی ایرنیک مرور می‌کند.
قبل از خرید: نام را چطور انتخاب کنیم؟
ایرنیک در ضمیمهٔ ۱ قوانین دامنه این‌ها را می‌گوید:
- حداقل ۳ و حداکثر ۶۳ نویسه.
- فقط حرف‌های a تا z (بدون تفاوت بزرگ و کوچک)، رقم‌های ۰ تا ۹ و خط تیره.
- فاصله مجاز نیست.
- خط تیره نمی‌تواند اولین یا آخرین نویسه باشد.
- نام دو حرفی ثبت نمی‌شود.
برای انتخاب نام، این‌ها را در نظر بگیرید (توصیهٔ ماست):
- نامی کوتاه که بشود تلفنی گفت و با یک بار شنیدن درست نوشت. نام دارای خط تیره یا رقم همیشه توضیح لازم دارد.
- اگر نام برند شما فارسی است، نوشتار لاتین رایج آن را انتخاب کنید و در ثبت‌نام همان را بنویسید. پیش از خرید، چند نفر آن را بنویسند.
- قبل از خرید، نام را در شبکه‌های اجتماعی هم بررسی کنید که یکدست باشد.
دامنهٔ فارسی (.ایران) هم هست و حروف مجازش در فهرست ایرنیک آمده، ولی در این مقاله فقط دامنهٔ ir را بررسی می‌کنیم.
چه کسی می‌تواند ثبت کند؟
طبق همان ضمیمه، سازمان‌هایی که در ایران نمایندگی قانونی دارند و افرادی که رسماً در ایران ساکن‌اند می‌توانند ثبت کنند. بعضی پسوندهای ویژه مثل sch.ir و ac.ir شرایط جدا دارند.
هزینه
صفحهٔ تعرفهٔ ایرنیک در ۱۴ آبان ۱۴۰۵ این عددها را نشان می‌داد:
| نوع ثبت | یک سال | پنج سال |
|---|---|---|
| دامنهٔ ir (سطح دوم، مثل example.ir) | ۱٬۸۰۰٬۰۰۰ ریال | ۵٬۴۰۰٬۰۰۰ ریال |
| سطح سوم (مثل example.co.ir) | ۱٬۳۵۰٬۰۰۰ ریال | ۴٬۰۵۰٬۰۰۰ ریال |
این‌ها قیمت ثبت مستقیم از ایرنیک است. نمایندگی‌ها قیمت خودشان را تعیین می‌کنند و ممکن است مالیات یا خدمات جانبی اضافه کنند. تعرفه عوض می‌شود: زومیت در مهر ۱۴۰۴ گزارش داد که قیمت از اول آبان همان سال بالا رفته است. پس برای ارقام امروز، صفحهٔ بالا یا فهرست نمایندگی‌ها را ببینید.
نکتهٔ ثبت پنج‌ساله: هزینهٔ پنج سال در صفحهٔ ایرنیک سه برابر یک سال است، یعنی دو سال از پنج سال را رایگان می‌گیرید. برای دامنهٔ اصلی کسب‌وکار که قرار است سال‌ها بماند، منطقی است.
تمدید: جایی که دامنه گم می‌شود
طبق ضمیمهٔ ۴ ایرنیک:
| زمان | چه می‌شود |
|---|---|
| ۶۰، ۳۰، ۱۵ و ۷ روز مانده به انقضا | یادآوری به ایمیل مدیر و مالی |
| روز انقضا | اگر پول نرسد، دامنه غیرفعال می‌شود |
| ۳۰ روز اول بعد از انقضا | با پرداخت صورت‌حساب از پنل مدیر دوباره فعال می‌شود |
| بعد از ۳۰ روز | دامنه قفل می‌شود |
| ۳۰ تا ۶۰ روز | بازکردن قفل با تمدید به‌علاوهٔ جریمه‌ای برابر هزینهٔ تمدید یک‌ساله |
| بعد از آن | دامنه معلق می‌شود |
آنچه این صفحه نمی‌گوید این است که دامنهٔ معلق چه زمانی آزاد می‌شود و دیگران می‌توانند آن را بگیرند. نباید به آن امید داشت.
در مدتی که دامنه غیرفعال است، سایت و ایمیل سازمانی که روی آن است کار نمی‌کند. برای یک فروشگاه یعنی چند روز بی‌فروشی. این‌ها را رعایت کنید:
- ایمیل مدیر و مالی را به صندوقی بگذارید که واقعاً خوانده می‌شود، نه ایمیل کسی که شرکت را ترک کرده.
- تمدید را از ۶۰ روز مانده شروع کنید، نه روز آخر.
- تاریخ انقضا را در تقویم بگذارید.
- ثبت پنج‌ساله یا تمدید تا حداکثر ۶ سال بعد (طبق صفحهٔ تعرفه، تاریخ جدید انقضا نباید از ۶ سال از امروز بیشتر شود) خطر فراموشی را کم می‌کند.
دامنه را به نام خودتان ثبت کنید
ممکن است آژانس طراحی یا نمایندگی ثبت، دامنه را «برای راحتی» به نام خودش ثبت کند. بعد اگر همکاری قطع شود، دامنه دست او می‌ماند. ایرنیک تغییر صاحب دامنه را انتقال می‌داند: طبق ضمیمهٔ ۱ هر دو طرف باید درخواست بدهند و گیرنده باید شرایط ثبت را داشته باشد و نصف هزینهٔ تمدید یک‌ساله سطح دوم را بدهد. پس همان ابتدا با مشخصات خودتان (یا شرکتتان) ثبت کنید و بپرسید «صاحب دامنه» چه کسی ثبت می‌شود.
نقش‌های دامنه هم مهم است. مدیر (Administrative Contact) می‌تواند مسئول فنی و مالی را عوض کند. تغییر خود مدیر به نامهٔ رسمی امضاشده از صاحب دامنه نیاز دارد. از ثبت‌نام، رمز و شناسه‌های ایرنیک را نگه دارید.
بعد از خرید: وصل‌کردن به سایت
دامنه فقط یک نام است و باید به هاستی که سایتتان آنجاست اشاره کند. دو راه رایج:
- تغییر نیم‌سرورها (Nameserver) به آنچه هاست داده است. بعد رکوردها را در پنل هاست مدیریت می‌کنید.
- نگه‌داشتن نیم‌سرور فعلی و ساخت رکورد A که به IP سایت اشاره کند.
تغییر ممکن است تا چند ساعت دیده نشود. بعد از آن گواهی SSL را فعال و سایت را با نشانی جدید آزمایش کنید. اگر سایت از جای دیگر منتقل می‌شود، راهنمای انتقال سایت وردپرس و راهنمای انتخاب هاست را ببینید.
فهرست بررسی
- نام ۳ تا ۶۳ نویسه، بدون فاصله، با رعایت قواعد خط تیره.
- ثبت با مشخصات خودتان و ایمیلی که زنده می‌ماند.
- تصمیم برای یک یا پنج سال، و دانستن اینکه قیمت نمایندگی با ایرنیک فرق می‌کند.
- یادآوری تمدید ۶۰ روز مانده به انقضا.
- رمزها و شناسهٔ ایرنیک در جای امن.
- بعد از خرید: اشاره‌دادن به هاست، SSL و آزمایش.
پرسش‌های پرتکرار
دامنهٔ ir را باید از ایرنیک بخرم یا نمایندگی؟
هر دو ممکن است. ایرنیک فهرست نمایندگی‌ها و راه نمایندگی‌شدن را در سایت خودش دارد. نمایندگی می‌تواند تمدید را شروع کند، ولی طبق صفحهٔ تعرفه باید در پنل مدیر تأیید شود. پس مدیر باید به پنل دسترسی داشته باشد.
اگر تمدید را فراموش کنم دامنه از بین می‌رود؟
تا ۳۰ روز بعد از انقضا با پرداخت صورت‌حساب دوباره فعال می‌شود. بعد از آن قفل می‌شود و برای بازشدن باید جریمه هم بدهید. پس از آن دامنه معلق می‌شود و ما نتوانستیم در صفحهٔ ایرنیک تکلیف بعدی را پیدا کنیم.
نام دو حرفی ثبت می‌شود؟
نه. حداقل طول ۳ نویسه است.
دامنه با رقم و خط تیره مشکل دارد؟
مجاز است، ولی خط تیره نباید اول یا آخر باشد و نباید هم‌زمان در جای سوم و چهارم بیاید. از نظر کاربردی هم، نام بی‌خط‌تیره و بی‌رقم راحت‌تر گفته و نوشته می‌شود.
منابع
- ایرنیک، ضمیمهٔ ۱: قوانین دامنه، دیده‌شده در ۱۴ آبان ۱۴۰۵.
- ایرنیک، ضمیمهٔ ۳: هزینهٔ ثبت، دیده‌شده در ۱۴ آبان ۱۴۰۵.
- ایرنیک، ضمیمهٔ ۴: راهنمای تمدید، دیده‌شده در ۱۴ آبان ۱۴۰۵.
- زومیت: افزایش قیمت دامنهٔ ir، مهر ۱۴۰۴.
حجت حسینی توسعه‌دهندهٔ وردپرس، برنامه‌نویس PHP و مدیر سیستم است. کارش نوشتن افزونه و قالب اختصاصی وردپرس، بهینه‌سازی سرعت سایت‌های وردپرسی و فروشگاه‌های ووکامرس، راه‌اندازی و نگهداری سرورهای لینوکس و کانتینرها با Docker و Kubernetes، و طراحی بکاپ و امنیت سایت است. در این وبلاگ از همین تجربه‌ها می‌نویسد: چطور سایت وردپرسی را بسازیم، سریع کنیم و سالم نگه داریم.